Phát âm · Trọng âm
Cách Đánh Trọng Âm Tiếng Anh — mẹo nhận biết theo hậu tố
Trọng âm là âm tiết được nói nổi bật hơn. Chỉ cần đổi chỗ nhấn, từ có thể nghe lạ hẳn hoặc thậm chí đổi từ loại — đây cũng là phần điểm dễ lấy trong đề THPT.
- Trọng âm là âm tiết nổi bật hơn về độ dài, độ rõ và độ cao.
- Danh từ/tính từ hai âm tiết thường nhấn âm đầu; động từ hai âm tiết thường nhấn âm sau.
- -tion/-sion và -ic thường kéo trọng âm về âm ngay trước; -ee/-eer/-ese thường tự mang trọng âm.
- Quy tắc có ngoại lệ: luôn kiểm tra cách phát âm khi học từ mới.
🎵 Trọng âm là gì?
Trong từ nhiều âm tiết, một âm tiết được phát âm mạnh và rõ hơn. Ta ký hiệu dấu ˈ trước âm tiết được nhấn: TAble /ˈteɪ.bəl/, beGIN /bɪˈɡɪn/. Đặt sai trọng âm khiến người nghe phải đoán dù từng âm riêng lẻ đúng.
Ngoài đời: Đừng chỉ đọc âm nhấn to hơn. Âm nhấn thường dài, rõ và có thay đổi cao độ; các âm không nhấn dễ chuyển thành âm /ə/.
🥁 Từ hai âm tiết
Danh từ / tính từ
Thường nhấn âm đầu: TAble, WINdow, HAPpy, CLEver.
This table is heavy.
Chiếc bàn này nặng.
Động từ
Thường nhấn âm sau: beGIN, reLAX, deCIDE, arRIVE.
Please relax.
Hãy thư giãn.
Đổi trọng âm, đổi từ loại: Một số cặp hai âm tiết: REcord (bản ghi) nhưng reCORD (ghi lại); PREsent (món quà/hiện tại) nhưng preSENT (trình bày).
🧲 Quy tắc theo hậu tố
| Hậu tố | Vị trí trọng âm | Ví dụ |
|---|---|---|
| -tion, -sion | âm ngay trước hậu tố | eduCAtion, deCIsion |
| -ic, -ical | âm ngay trước hậu tố | geoGRAPHic, ecoNOmical |
| -ity, -ety | âm thứ ba từ cuối | aBIlity, vaRIety |
| -graphy, -logy | thường âm thứ ba từ cuối | phoTOgraphy, biOLogy |
| -ee, -eer | chính hậu tố | employEE, enginEER |
| -ese, -ique | chính hậu tố | JapanESE, unIQUE |
| -cy, -ty, -phy, -gy | thường âm thứ ba từ cuối | deMOcracy, geOgraphy |
“Nhìn hậu tố trước: nó có thể chỉ thẳng âm nhấn hoặc kéo trọng âm về phía trước.”
🧱 Từ ghép
Danh từ ghép thường nhấn thành phần đầu: BLACKboard, FOOTball, GREENhouse. Tính từ ghép và động từ ghép thường nhấn thành phần sau: old-FASHioned, underSTAND, overCOME. Đây là xu hướng, không phải luật tuyệt đối.
We play FOOTball after school.
Chúng tôi chơi bóng đá sau giờ học.
I do not underSTAND this word.
Tôi không hiểu từ này.
🗂️ Ngoại lệ cần nhớ
Các quy tắc hai âm tiết có nhiều ngoại lệ: hoTEL, maCHINE, poLICE là danh từ nhưng nhấn âm sau; VISit, ANswer, OPEN là động từ nhưng nhấn âm đầu. Từ vay mượn và từ có cấu tạo đặc biệt thường không theo xu hướng cơ bản.
Dễ nhầm: Hậu tố có thể làm đổi trọng âm khi biến đổi từ: PHOtograph → phoTOgraphy → photoGRAPHic. Học mỗi thành viên của gia đình từ cùng phiên âm.
🚧 Lỗi hay gặp
- Đếm chữ cái thay vì đếm âm tiết.
- Cho rằng cứ âm dài là âm nhấn; cần nghe cả độ rõ và cao độ.
- Áp dụng quy tắc hai âm tiết cho mọi từ, bỏ qua ngoại lệ.
- Không đọc lại từ thành tiếng sau khi chọn đáp án.
🧪 Cách luyện tai và làm trắc nghiệm
Khi học từ mới, ghi phiên âm và viết hoa âm tiết nhấn, chẳng hạn eduCAtion. Vỗ tay một nhịp ở âm nhấn để cảm nhận độ dài và cao độ. Trong bài thi, chia từ thành âm tiết, khoanh hậu tố rồi áp dụng quy tắc; sau đó đọc bốn lựa chọn thành tiếng để tìm từ có nhịp khác. Với gia đình từ, đặt cạnh nhau PHOtograph, phoTOgraphy, photoGRAPHic để thấy trọng âm dịch chuyển. Một quy tắc chỉ giúp dự đoán, còn từ điển có âm thanh mới là nguồn xác nhận. Vì vậy, hãy lập riêng một danh sách ngoại lệ ngắn và ôn bằng nghe–nhắc lại thật đều đặn mỗi ngày.
✅ Tự kiểm tra (5 câu)
- Chọn âm nhấn: education (1/2/3/4).
- Chọn âm nhấn: engineer (1/2/3).
- Từ nào thường nhấn khác: teacher, table, hotel, happy?
- Phân biệt trọng âm danh từ “record” và động từ “record”.
- Chọn âm nhấn: photographic (1/2/3/4).
Đáp án: 1. âm 3: eduCAtion — 2. âm 3: enginEER — 3. hotel (hoTEL) — 4. REcord / reCORD — 5. âm 3: photoGRAPHic.